نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ذخیره
کد خبر: 20471
زمان انتشار: 19 آبان 1397 12:28:00

گنجینه‏ های رفته برباد!

تاریخچه کامیون‏ های آتش‏نشانی مرسدس بنز در ایران
گنجینه‏ های رفته برباد!

مجله ماشین - برزو سپاسی/ سازمان آتش‏نشانی ایران در بین مردم کشورمان همواره جایگاهی پر ارج و قرب دارد و کارکنان آن به دلیل رشادت‏ها و تلاش ‏های خود در حفظ امنیت و آرامش شهرها، از جمله شریف ‏ترین افراد محسوب می‏ شوند. در این راستا به دلیل اهمیت این نهاد، مطالعاتی در خصوص تاریخچه آن انجام شده است ولی متأسفانه این بررسی‏ها تا کنون کمتر به تجهیزات مورد استفاده در آن سازمان پرداخته شده است و در نتیجه فضا برای یک تحقیق جامع در این زمینه محیا است. یکی از موضوعات مرتبط با این بحث، تاریخچه کامیون‏های اطفاء حریق است. پیشتر به معرفی یکی از قدیمی‏ترین آتش‏نشانی‏های ایران پرداختیم و در این شماره به بررسی تاریخچه مدل‏های مختلف کامیون‏ های مرسدس بنز آتش‏نشانی در ایران می‏پردازیم.


 


 

 

نسل اول

 

در مورد کامیون‏های آتش‏نشانی در دوران حکومت رضا شاه، اطلاعات زیادی در دسترس نبود. ولی با بررسی‏های بیشتر، تصویری قدیمی از آن دوران به دست آمد که حقایق زیادی را آشکار کرد. 
این عکس فوق‏العاده که در سال 1314 گرفته شده یک کامیون مرسدس بنز L45 آتش‏نشانی را نشان می‏دهد و با‏توجه به جزئیات بدنه کاملاً مشخص است که این خودرو در سال 1928 ساخته شده است. 
روی بدنه آن عبارت بلدیه تهران (نام قدیمی شهرداری) دیده می‏شود و دوازده آتش‏نشان در بخش پشتی آن نشسته‏اند. جالب اینکه بخشی از آن آتش‏نشانان روی نردبان بالای اتومبیل نشسته‏اند که با معیارهای امروزی، کاملاً غیر ایمن محسوب می‏شود ولی ظاهرا در آن دوران با توجه به سرعت حرکت پائین کامیون آنچنان خطرآفرین نبوده است. 
L45 و N46 اولین سری کامیون‏های دیزل این کارخانه بودند که تحت عنوان مرسدس‏بنز به بازار عرضه می‏شدند و به همین دلیل در تاریخچه این کارخانه از اهمیت ویژه‏ای برخوردارند. 
البته این مدل‏ها بعدها تحت نام‏گذاری جدید مرسدس بنز، Lo2000/Lo2500 نامیده شدند. این مدل دارای پیشرانه 4‏سیلندر با 65 اسب‏بخار بود. از این کامیون‏ها تنها سه دستگاه به ایران وارد شد که متأسفانه حتی یک دستگاه نیز در کشور باقی نمانده است. 
 
 
 
 

نسل دوم

 

در سال 1948 کارخانه مرسدس بنز، اولین سری کامیون‏ های کاملاً مدرن بعد از جنگ جهانی دوم را با نام L3250 را عرضه کرد. این کامیون مدرن دارای پیشرانه 6‏سیلندر 6/4‏لیتری دیزل با قدرت 90‏اسب‏بخار بود که موتور آن بر‏اساس نمونه‏ های پیش از جنگ اپل Blitz ساخته شده بود. 
امکاناتی مانند ترمزهای هیدرولیک و جعبه دنده 5 سرعته برای آن در‏نظر گرفته شده بودند. این سری آنقدر پرفروش شد که مدل‏های مختلف آن تا حدود 20 سال در خط تولید باقی ماندند. 
در سال 1949 مدل 5/3 تن با نام L3500 و پس از آن نمونه چهار‏چرخ متحرک آن به بازار عرضه شدند. مدل کمپرسی LAK3500 نام داشت و در نهایت مدل مخصوص آتش‏نشانی به نام LAF3500 نیز در سبد محصولات قرار گرفتند.   
از سال‏های ابتدایی دهه 1330، شرکت مریخ که نماینده انحصاری واردات مرسدس‏بنز در ایران بود طی قراردادهایی با سازمان آتش‏نشانی ایران به واردات تعداد زیادی از این مدل برای ایستگاه ‏های آتش‏نشانی شهرهای مختلف کشور اقدام کرد.
ولی به تدریج تأمین بخشی از نیازهای نمونه‏های مورداشاره، به شرکت ارج واگذار شد. به این صورت که کامیون به صورت شاسی وارد می‏شد و آن شرکت به ساخت و نصب تجهیزات اطفاء حریق روی آنها اقدام می‏ نمود. 
البته با این وجود همچنان واردات کامیون‏ های آتش‏نشانی خاص‏تر مثل خودروهای با نردبان بسیار بلند و نیز نمونه‏ های فرودگاهی به ‏صورت ساخته شده به ایران وارد می‏شدند. احتمالاً امروزه از این مدل زیبا نیز حتی یک دستگاه نیز باقی نمانده است.
 

 
 

نسل سوم

 

با عرضه اتاق جدید مرسدس بنز در سال 1959 که با کدهای L / LA / LK / LF / LS شناخته می ‏شدند، واردات این نمونه به ایران نیز آغاز شد و متعاقب آن مدل‏ های آتش‏نشانی آن نیز به تدریج با گزینه‏ های قدیمی جایگزین شدند.
این مدل نیز آنقدر در جهان محبوب شد که تا سال‏ها در خط تولید باقی ماند و در ایران نیز توسط شرکت خاور ابتدا به صورت وارداتی و در نهایت به شکل مونتاژ داخل به بازار عرضه شد. 
در ابتدا مدل‏ های با اتاق کوچک‏تر مثل 911 و بعدها با تولید نمونه‏ های بزرگ‏تر 1924 و 2624 در سازمان آتش‏نشانی به کار گرفته شدند. جالب آن است که این دو مدل اخیر در سال 1968 در اروپا عرضه شدند ولی ما در سال 2018 یعنی بعد از 50 سال هنوز آنها را در شرکت ایران خودرو دیزل تولید می‏کنیم!! 
اشاره به این نکته خالی از لطف نیست که مدل‏ های قدیمی با کد 911 امروزه ارزش بالاتری دارند و هنوز در برخی شهرستان‏ های کوچک‏تر در خدمت هستند. 
حتی به تازگی یک دستگاه 911 آتش‏نشانی قدیمی از شهر سنندج در سایت شیپور به فروش گذاشته شده بود. قطعاً خرید و بازسازی این جواهر می‏تواند خدمتی بزرگ به نسل‏ های بعد ایرانیان باشد. 

 

 

 

 
 
 

نسل چهارم

 

با ورود به دهه 60 میلادی طراحی بدنه کامیون‏ های مرسدس بنز به کلی دستخوش دگرگونی شد و یک اتاق جعبه ‏ای مدرن، جای مدل ‏های قدیمی را گرفت و از سال 1973 سری کاملاً به روز شده NG یا New Generation به بازار آمد و بلافاصله به ناوگان حمل و نقل و آتش‏نشانی ایران اضافه شد. 
این مدل در سال 1980 یعنی یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران دست خوش تغییرات اساسی شد که تحت نام NG80 شهرت یافت. جالب آن است که حتی با وقوع جنگ تحمیلی و شرایط دشوار آن روزها، این مدل همچنان جزء اقلام وارداتی مهم کشور محسوب می‏شد و به همین دلیل هنوز هم می‏توان مدل‏های مربوط به دهه 80 میلادی آن را در برخی شهرها یافت.
البته سری NG با وجود به‏روز بودن فناوری و امکاناتش، همواره زیر سایه کامیون‏ های قدیمی‏تر تولید خاور قرار داشت. 
یکی از علت‏ های این امر آن بود که شرکت‏هایی در داخل کشور تأسیس شده بودند که تجهیزات آتش‏نشانی با فناوری قدیمی‏تر را با قیمتی بسیار پائین‏تر از نمونه‏ های وارداتی NG می‏ساختند که در بسیاری موارد سازمان آتش‏نشانی مخصوصا در سال‏ های جنگ و به دلیل کمبودهای مالی، آنها را به NG ترجیح می‏داد. امروزه برای یافتن یک NG آتش‏نشانی و بازسازی آن هنوز دیر نشده است. 
در کنار اینها، تعدادی از کامیون‏های خاور 808 مونتاژ ایران نیز به کاربری آتش‏نشانی در آمدند که آنها نیز به لحاظ زمانی جزء نسل چهارم محسوب می‏شوند. 

 
 
 

نسل پنجم

 

نسل پنجم کامیون‏ های آتش‏نشانی در ایران دامنه وسیعی از مدل‏های مرسدس ‏بنز را در بر می‏ گیرد. این نسل در اصل کلیه نمونه‏ هایی را شامل می ‏شود که از سال 2000 میلادی به این سمت، به کشور وارد شده اند. 
یکی از معروف‏ترین مدل‏ های این سری، نسل اول و دوم مرسدس بنز Atego است که امروزه در دو مدل 1325 و 2628، در بیشتر پایگاه‏ های آتش‏نشانی شهرهای ایران دیده می‏شود. 
این کامیون‏ ها توسط شرکت اتریشی Rosenbauer ساخته شده است. آتگو برای اولین بار در سال 1998 عرضه شد و در سال 2004 نسل دوم آن به بازار آمد. همچنین دو مدل دیگر Axor و Actros نیز برای ناوگان عملیاتی آتش‏نشانی کشور خریداری شدند که در عملیات‏ های اطفا حریق‏ های بزرگ‏تر به کار گرفته می ‏شوند. 
کلیه مرسدس بنزهای نسل پنجم از طریق ایران‏خودرو‏دیزل در اختیار سازمان آتش‏نشانی قرار داده شده‏اند و از چند سال دیگر، باید کم کم به فکر حفظ و نگهداری مدل‏های از رده خارج آنها باشیم. 
در انتها یادآور می‏شویم که کامیون‏های کلاسیک یک شاخه بسیار وسیع و تخصصی در دنیای اتومبیل‏های کلاسیک است و حتی در برخی کشورها نشریات ویژه این گونه خودروها وجود دارد. امید است انتشار این گونه مقالات باعث آگاهی بیشتر هموطنان از ارزش واقعی این کامیون‏ ها و عاملی در حفظ و نگهداری آنها گردد.
 
 
OK
نام :
ایمیل :
دیدگاه :
آدرس ايميل شما:
آدرس ايميل گيرندگان:
هر یک از ایمیل ها را در یک سطر وارد نمایید، حداکثر ۲۰ آدرس