نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ذخیره
کد خبر: 23872
زمان انتشار: 19 آبان 1400 11:15:00
450SEL6.9 / 300SEL6.3

سلاطین سال‏ های دور

مدت‏ هاست گونه ‏های کلاس S مرسدس بنز، لقب برترین خودروی جهان را یدک می ‏کشند. به جز امکانات رفاهی و فناوری‏ هایی که هر نسل این اتومبیل به جهانیان عرضه می‏کند، عملکرد فنی آن تقریباً بی ‏رقیب است و با خودروهای اسپرت بسیار سبک‏تر امکان رقابت دارد. اما ریشه این ذهنیت به کجا برمی‏گردد؟
سلاطین سال‏ های دور
مجله ماشین - نوشته: نیما مجتهدزاده  _ عکس: آرش شیخ الاسلامی/ مدت ‏هاست گونه ‏های کلاس S مرسدس بنز، لقب برترین خودروی جهان را یدک می‏ کشند. به جز امکانات رفاهی و فناوری‏ هایی که هر نسل این اتومبیل به جهانیان عرضه می‏ کند، عملکرد فنی آن تقریباً بی‏رقیب است و با خودروهای اسپرت بسیار سبک‏تر امکان رقابت دارد. اما ریشه این ذهنیت به کجا برمی‏ گردد؟ پاسخ به این پرسش را باید در گذشته مرسدس بنز و در دهه ‏های شصت و هفتاد میلادی جستجو کرد.


 
جرقه تحول در 1968
 
تا پیش از سال 1963، مرسدس بنز به عنوان سازنده خودروهایی بادوام و لوکس شناخته می ‏شد که محصولاتش از نظر امکانات رفاهی از رقبای آمریکایی معمولاً پایین‏ تر بودند. معرفی مدل 600 در این سال، شروع گام بلندی بود که مرسدس بنز برای تبدیل شدن به برترین خودروساز جهان برداشته بود. 
 
 
 
 
این لیموزین بزرگ جثه که در حقیقت پرچمدار محصولات مرسدس بود، یک سر و گردن بالاتر از کلاس (S (W111 محسوب می‏ شد. در سال 1965 نسل نو کلاس S با کد W108 (W109 برای اتاق کشیده ‏تر) عرضه شد. دومین نقطه اوج مرسدس بنز با عرضه گونه خاصی از این نسل در سال 1968 رقم خورد.
 
 
داستان از جایی شروع شد که مهندس اریک واگزنبرگر (Erich Waxenberger) ایده ترکیب پیشرانه 8 سیلندر 6/3 لیتری مدل 600 با بدنه مدل کشیده 300SEL به ذهنش خطور کرد. در آن زمان کلاس S فقط با موتورهای 6 سیلندر قابل سفارش بود و محصول نهایی، اولین سدان کمپانی مجهز به پیشرانه 8 سیلندر پس از جنگ جهانی دوم می‏شد. 
 
پیش نمونه توسط رودولف اولنهاوت (Rudolf Uhlenhaut) آزمایش شد تا در نهایت چراغ سبز تولید را دریافت کرده، در نمایشگاه ژنو 1968 با نام 300SEL 6.3 معرفی شود.در آن زمان قیمت یک دستگاه مدل 6/3 حدود دو برابر مدل 280S همان نسل و بیش از 10 هزار مارک گرانتر از مدل ساده 300SEL بود.
 
 
 
 
 
قطعاً اصلی ‏ترین نقطه قوت مدل 6/3، پیشرانه 6/3 لیتری 250 اسب ‏بخاری آن با کد M100 بود. هر موتور دست ساز M100 با سرسیلندرهای آلیاژ آلومینیم و پیستون‏ های Forged و انژکتورهای مکانیکی، بیش از 4 ساعت مورد آزمایش قرار می‏ گرفت. 
برای کاهش ارتفاع و در نتیجه پایین آوردن مرکز ثقل موتور، سامانه روغن‏ کاری مخزن جدا  (Dry Sump) به سبک پیشرانه‏ های مسابقه ‏ای به کار گرفته شده بود. البته به‏کارگیری این مورد، به افزایش عمر روغن تا 20 هزار کیلومتر نیز انجامید. 
 
برخلاف بیشتر پیشرانه‏ های 8 سیلندر که بین 4 تا 5 لیتر روغن نیاز دارند، ظرفیت روغن M100 حدود 12 لیتر بود. گشتاور 500 نیوتن ‏متری آن کافی بود تا این غول دو تنی در حدود 6/5 ثانیه از حالت سکون به سرعت 100 کیلومتر بر‏ساعت برسد. حتی در حداکثر سرعت 220 کیلومتر بر‏ساعت نیز سرنشینان راحت و آسوده بودند.
 
 
 
قیمت قابل توجه خودرو اما فقط بابت پیشرانه 6/3 لیتری V8 پرداخت نمی‏ شد. فنرهای بادی، ترمزهای دیسکی در هر چهار چرخ، شیشه‏ های برقی، فرمان هیدرولیکی به طور استاندارد عرضه می‏ شدند و تهویه مطبوع، سانروف برقی و همچنین میزهای تاشو، سیستم صوتی، پرده و چراغ مطالعه برای سرنشینان عقب از جمله مواردی بودند که قابل سفارش بودند.
 
یکی از استثنایی ‏ترین نمونه ‏های 300SEL 6.3 اما توسط کارگاه AMG ساخته شد. مهندسین AMG با افزایش حجم پیشرانه به 6/8 لیتر، مدل مسابقه ‏ای مشهور به Red Pig را ساختند. 
 
این غول 420 اسب‏ بخاری، توانست در سال 1971 با وجود توقف‏ های متعدد به خاطر مصرف سوخت بسیار بالا و نیاز مبرم به تعویض تایر، در مسابقه 24 ساعته Spa مقام دوم را کسب کند. تنها 5 دستگاه از نمونه مسابقه‏ ای ساخته شد.
 
 
از همان ابتدای معرفی مدل 6/3، این گونه مورد توجه دربار پهلوی قرار گرفت و تعداد قابل توجهی از آن به عنوان خودرو تشریفات، اسکورت و گارد و نهایتاً برای استفاده برخی از وابستگان وارد شد. یکی دیگر از دلایل اصلی وارد شدن بیشتر نمونه ‏های 6/3 توسط دربار و وابستگان، قیمت سرسام ‏آور آن بود که بدون معافیت درباری از هزینه‏ های گمرکی، سر به فلک می ‏کشید. 
 
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، تعدادی از این خودروها در قالب مزایده ‏هایی به اشخاص عادی واگذار شدند. با این حال چندین دستگاه از این اتومبیل نیز توسط اشخاص عادی وارد شده بودند که نمونه حاضر در تصاویر نیز یکی از آنهاست که به رئیس اتاق بازرگانی ایران و آلمان تعلق داشته است. 
 
 
 
 
تکامل در 1975
 
برخلاف انتظار مدیران مرسدس بنز، مدل 300SEL 6.3 بسیار موفق ظاهر شد و تا پایان سال 1972، تعداد 6526 دستگاه از آن راهی بازار و بین سال‏ های 1963 و 1981، تنها 2677 نمونه از مدل 600 فروخته شد. 
همین موفقیت کافی بود تا پس از عرضه نسل جدید کلاس S با کد W116، پروسه طراحی جانشین خلف مدل 6/3 کلید بخورد. این جانشین به لطف بحران نفتی اوایل دهه هفتاد میلادی، با اندکی تأخیر در سال 1974 با نام 450 SEL 6.9 در نمایشگاه ژنو معرفی شد.
مرسدس در مدل 6.9 چند قدم فراتر رفته بود و از نمونه 6/9 لیتری پیشرانه M100 استفاده کرده بود. این غول 300 اسب‏ بخاری، بزرگ‏ترین پیشرانه غیرآمریکایی پس از جنگ جهانی دوم محسوب می‏شد. علاوه بر افزایش حجم و قدرت، در مدل 6.9 از سامانه سوخت‏رسانی مشهور K-Jetronic بوش استفاده شده بود. 
 
به لطف تغییرات ایجاد شده در سرسیلندر، این اتومبیل تا 80 هزار کیلومتر فارغ از هر گونه سرویس اساسی بود. از سال 1977 نیز سامانه ترمز ضد قفل ABS برای ترمزهای این مدل به طور استاندارد عرضه می‏ شد.
 
تفاوت اساسی فنی مدل 6.9 با 6.3 اما در تایرهای عریض و تعلیق آن نهفته بود. در مدل 6.9 به جای فنرهای بادی، از تعلیق هیدروپنوماتیک (مشابه محصولات سیتروئن) با قابلیت تنظیم ارتفاع استفاده شده و همین امر سبب شد تا در عین بهبود کیفیت و راحتی سواری، هندلینگ خودرو به طور محسوسی بهبود یابد. 
 
در آن زمان چنین سامانه ‏ای در خودروهای بازار آمریکا ممنوع بود و به همین جهت در نمونه‏ های سفارش آمریکا، اهرم تنظیم ارتفاع حذف شده و علاوه بر این، به خاطر ملاحظات مربوط به آلایندگی، قدرت مدل‏ های بازار آمریکا به 250 اسب ‏بخار محدود شده بود.
 
 
کابین نسل W116 به مراتب‏ لوکس‏تر و پرآپشن‏ تر از نسل قبل بود. در مورد مدل 6.9 نیز این رویه تکرار شد تا مواردی همانند سامانه تهویه اتوماتیک، تنظیمات برقی برای صندلی‏ عقب و گرم کن برای راننده قابل سفارش بودند. 
 
با وجود بحران نفتی در دهه 70 میلادی، مدل 6.9 حتی از سلفش هم موفق‏تر ظاهر شد. با وجود قیمتی بالغ بر 40 هزار دلار در زمان عرضه (نزدیک 53 هزار دلار در زمان پایان تولید)، بیش از 7380 دستگاه تولید شد.
 
نکته قابل توجه این که در آن زمان گران‏ترین محصولات کادیلاک یعنی سویل و فلیتوود، یک چهارم مرسدس بنز یعنی در حدود 16 هزار دلار قیمت داشتند. رولزرویس سیلورشدو نیز حدود 43 هزار دلار قیمت داشت که اندکی کمتر از 6.9 بود.
 
همانند مدل 300SEL 6.3، مدل 450SEL 6.9 نیز مورد توجه دربار پهلوی قرار گرفت و تعدادی از هر دو نمونه سفارش آمریکا و اروپا برای استفاده به عنوان خودرو تشریفات وارد ایران شد. 
 
جالب این که تعدادی از این نمونه ‏ها بعد از پیروزی انقلاب نیز تا اواسط دهه شصت شمسی توسط دستگاه‏ های دولتی مورد استفاده قرار می‏گرفتند که نمونه ‏ای که در تصاویر می‏بینید هم یکی از آنهاست. بعدها بیشتر این اتومبیل‏ها از طریق مزایده به اشخاص واگذار شدند.
 
در پایان لازم است تا از مالکین محترم خودروها، آقایان ارژنگ احمدی و کاوه آهنگری و همچنین آقای صدرا حداد و مجموعه کارتینگ دانیال که در گردآوری این مطلب همکاری داشتند، تشکر کنیم. 



 

 

OK
نام :
ایمیل :
دیدگاه :
آدرس ايميل شما:
آدرس ايميل گيرندگان:
هر یک از ایمیل ها را در یک سطر وارد نمایید، حداکثر ۲۰ آدرس